नेपाल र नेपाली ज्योतिष

नेपाली जन्म कुण्डली कसरी पढ्ने

जन्म कुण्डली एक क्षणको आकाशको नक्सा हो, एक स्थानबाट कोरिएको। त्यो पढ्नु भनेको चार प्रश्नको क्रमशः उत्तर दिनु: लग्न के हो, नौ ग्रह कहाँ छन्, प्रत्येक कुन भावमा पर्छ, र अहिले कुन काल चलिरहेको छ। बाँकी सबै यी चारमाथिको परिष्कार हो।

सारथि सर्भिसेज टोलीअद्यावधिक २०२६ सेप्टेम्बर ८

ज्योतिष सारथिको गणना-इन्जिन बनाउने टोलीद्वारा लिखित र समीक्षित।

मुख्य कुराहरू

  • लग्न त्यो राशि हो जो जन्मको बेला पूर्वी क्षितिजमा उदाउँदै थियो। त्यो पूरै कुण्डलीको आधार हो।
  • कुण्डलीमा बाह्र भाव छन्, प्रत्येक जीवनको एक क्षेत्रको, लग्नबाट गणना गरिएका।
  • नौ ग्रह राखिन्छन्: सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, गुरु, शुक्र, शनि, राहु, केतु।
  • उत्तर भारतीय शैलीमा भाव स्थिर रहन्छन् र राशि-सङ्ख्या सर्छन्; दक्षिण भारतीय मा राशि स्थिर र भाव सर्छन्।
  • यो क्रममा पढ्नुहोस्: लग्न → ग्रह र उनका भाव → बल र योग → समयका लागि दशा।

चरण १ — लग्न पत्ता लगाउनुहोस्

लग्न त्यो राशि हो जो जन्मको क्षण र स्थानमा पूर्वी क्षितिजमा उदाउँदै थियो। त्यो करिब हरेक दुई घण्टामा फेरिन्छ, र कुण्डलीको अन्य कुनै कुराभन्दा जन्म समयप्रति संवेदनशील छ। यसैले अनुमानित जन्म समयले फलादेशलाई जरैबाट कमजोर बनाउँछ: लग्न गलत भए प्रत्येक भावको सङ्ख्या फेरिन्छ।

लग्न प्रथम भाव हो। त्यसबाट अगाडि गन्दा २ देखि १२ भाव आउँछन्। उत्तर भारतीय कुण्डलीमा लग्न सधैं माथि-मध्यको खण्ड हो; दक्षिण भारतीयमा उदय राशि जहाँ पर्छ त्यहाँ चिन्ह लगाइन्छ।

चरण २ — बाह्र भावले के हेर्छन्

भावपरम्परागत रूपमा कसका लागि
प्रथम (तनु)आफै, शरीर, ओज, सामान्य प्रवृत्ति
द्वितीय (धन)धन, वाणी, कुटुम्ब-साधन
तृतीय (सहज)दाजुभाइ-दिदीबहिनी, साहस, प्रयास, सञ्चार
चतुर्थ (मातृ)आमा, घर, जग्गा, आन्तरिक सुख
पञ्चम (पुत्र)सन्तान, बुद्धि, पुण्य, विद्या
षष्ठ (शत्रु)रोग, ऋण, विरोध, दैनिक सङ्घर्ष
सप्तम (कलत्र)विवाह, साझेदारी, अर्को व्यक्ति
अष्टम (आयु)आयु, आकस्मिक परिवर्तन, गुप्त विषय
नवम (भाग्य)भाग्य, धर्म, बुबा, गुरु
दशम (कर्म)जीविका, प्रतिष्ठा, देखिने कर्म
एकादश (लाभ)लाभ, सम्पर्क, जेठा दाजुभाइ
द्वादश (व्यय)हानि, व्यय, मोक्ष, विदेश

चरण ३ — नौ ग्रह राख्नुहोस्

वैदिक ज्योतिष नौ ग्रह पढ्छ: सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, गुरु, शुक्र, शनि, र दुई चन्द्र-पात — राहुकेतु। राहु-केतु सधैं ठ्याक्कै आम्नेसाम्ने रहन्छन्। बाह्य ग्रह — अरुण, वरुण, यम — शास्त्रीय नौमा छैनन्; ज्योतिष सारथि उनलाई दृक् सिद्धान्त मोडमा थप जानकारीका रूपमा देखाउँछ।

प्रत्येक ग्रहका लागि तीन कुरा टिप्नुहोस्: त्यो कुन राशिमा छ, यो कुण्डलीमा त्यो राशि कुन भाव हो, र त्यो कुन नक्षत्रमा छ। राशिले त्यसको स्वाद दिन्छ, भावले जीवनको क्षेत्र, र नक्षत्रै दशा तथा सूक्ष्म प्रविधिको आधार हो।

चरण ४ — दुई कुण्डली शैली

त्यही गणना दुई प्रकारले कोरिन्छ, र यिनलाई भ्रममा पार्नु सबैभन्दा सामान्य सुरुवाती गल्ती हो:

  • उत्तर भारतीय (हिरा) — बाह्र भाव-स्थान पृष्ठमा स्थिर छन्। लग्न सधैं माथि-मध्य, द्वितीय अर्को वामावर्त, र प्रत्येक खण्डमा लेखिएको राशि-सङ्ख्याले त्यो भाव कुन राशि हो बताउँछ।
  • दक्षिण भारतीय (वर्ग) — बाह्र राशि-स्थान पृष्ठमा स्थिर छन्, सधैं एउटै क्रममा। लग्न रेखाले चिन्ह लगाइन्छ, र भाव त्यहीँबाट गणना हुन्छ।

कुनै बढी सही होइन। ज्योतिष सारथि दुवैलाई एउटै सङ्ख्याबाट कोर्छ, त्यसैले तपाईं र तपाईंका जजमान जुन परम्परामा अभ्यस्त छन् त्यसैमा पढ्नुहोस्।

चरण ५ — ठीक क्रममा पढ्नुहोस्

  1. 1लग्न र लग्नेश। लग्नेश कहाँ छ, बलियो कि पीडित? यसैले स्वर तय गर्छ।
  2. 2चन्द्रमा। उसको राशि र नक्षत्र मनका लागि, र उसको सूक्ष्म स्थितिले दशा शेष तय गर्छ।
  3. 3प्रश्नअनुसार भाव। सोधिएको प्रश्नसँग मिल्ने भाव, त्यसको स्वामी, र त्यसमा बसेका ग्रह पढ्नुहोस् — पूरै कुण्डली एकैचोटि होइन।
  4. 4बल। षड्बल र अष्टकवर्गले कुन ग्रह साँच्चै दिन सक्छ बताउँछ। हेर्नुहोस् अष्टकवर्ग
  5. 5योग। नाम दिइएका फल भएका विशिष्ट संयोग। हेर्नुहोस् कुण्डलीका योग
  6. 6वर्ग कुण्डली। विषयसँग मिल्ने वर्गमा जानुहोस् — विवाहका लागि D9, जीविकाका लागि D10। हेर्नुहोस् D1 देखि D60
  7. 7दशा र गोचर अन्तमा। यिनले कहिले को उत्तर दिन्छन्, र के थाहा नपाउँदासम्म निरर्थक हुन्छन्।

कुण्डलीमा विश्वास गर्नुअघि के जाँच्ने

  • जन्म समय, र त्यो कसरी दर्ता भयो। आधा घण्टामा गोलो पार्नु सामान्य छ र लग्नलाई कैयौं अंश सार्छ।
  • जन्मस्थान, किनभने निर्देशांक र समय-क्षेत्रले लग्न तथा भाव-सन्धि तय गर्छन्।
  • मिति, विशेषतः त्यो विक्रम सम्वत्बाट हातले बदलिएको भए — हेर्नुहोस् बि.सं. बाट ई.सं. रूपान्तरण
  • सेटिङ — कुण्डली कुन सिद्धान्त र कुन अयनांशबाट बनेको। असहमत दुई कुण्डली लगभग सधैं यीमध्ये कुनैमा असहमत हुन्छन्। हेर्नुहोस् पद्धति

बारम्बार सोधिने प्रश्न

लग्न र राशिमा के फरक छ?

लग्न त्यो राशि हो जो जन्मको बेला पूर्वी क्षितिजमा उदाउँदै थियो, र त्यसले प्रथम भाव परिभाषित गर्छ। "राशि" एक्लै नेपाली-भारतीय व्यवहारमा सामान्यतः चन्द्र राशि हुन्छ — त्यही जसलाई मानिस "मेरो राशि" भन्छन्। यी फरक कुरा हुन् र प्रायः फरक राशि हुन्छन्।

जन्म समय कति सूक्ष्म चाहिन्छ?

लग्न हरेक चार मिनेटमा करिब एक अंश सर्छ, त्यसैले आधा घण्टामा गोलो पारेको जन्म समयले लग्नलाई कैयौं अंश र राशि-सन्धिको नजिक पूरै गलत राशिमा पुर्‍याउन सक्छ। दशा शेष पनि प्रभावित हुन्छ। दस मिनेटको शुद्धता राम्रो हो; एक घण्टा वास्तविक सीमा हो जो बताउनुपर्छ।

उत्तर भारतीय कि दक्षिण भारतीय कुण्डली पढ्ने?

तपाईं र तपाईंका जजमानले सहजै पढ्ने। मूल गणना एउटै हो — चित्रण परम्परा मात्र फरक। ज्योतिष सारथि दुवै बनाउँछ।

केही पढ्नुअघि बाह्रै भाव सिक्नुपर्छ?

पर्दैन। लग्न, लग्नेश र चन्द्रमाबाट सुरु गर्नुहोस्, त्यसपछि सामुन्नेको प्रश्नको उत्तर दिने भाव मात्र पढ्नुहोस्। पूरै कुण्डली एकैचोटि पढ्नुले सुरुवातीलाई भुलाउँछ।

एपमा

सम्बन्धित गाइड

आफ्ना तारा पढ्न तयार हुनुहुन्छ?

Android, macOS र Windows मा ज्योतिष सारथी नि:शुल्क डाउनलोड गर्नुहोस्।