नेपाल र नेपाली ज्योतिष

कुण्डली मिलान — अष्टकूट (३६ गुण)

अष्टकूट गुण मिलानले आठ परीक्षा, अर्थात् कूटमा ३६ अङ्कमा मिलान आँकल्छ — जो लगभग पूर्णतः दुवै चन्द्रमाबाट, विशेषतः प्रत्येक कुण्डलीमा चन्द्रमाको नक्षत्र र राशिबाट बन्छन्। जोड शीर्षक हो, तर अङ्क असमान रूपमा बाँडिएका छन्, त्यसैले समान अङ्क आउने दुई मिलान धेरै फरक मामिला हुन सक्छन्।

सारथि सर्भिसेज टोलीअद्यावधिक २०२६ सेप्टेम्बर ८

ज्योतिष सारथिको गणना-इन्जिन बनाउने टोलीद्वारा लिखित र समीक्षित।

मुख्य कुराहरू

आठ कूट, कुल ३६ अङ्क, प्रत्येक कुण्डलीमा चन्द्रमाको नक्षत्र र राशिबाट।
भार असमान छन्: नाडी ८, भकूट ७, गण ६, मैत्री ५, योनि ४, तारा ३, वश्य २, वर्ण १।
नाडी र भकूट एक्लै ३६ मध्ये १५ छन् — यसैले "राम्रो जोड" ले परम्परामा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण दुई आपत्ति लुकाउन सक्छ।
परम्परागत मार्गदर्शनले १८ वा बढी लाई व्यवहार्य मान्छ, तर संरचना संख्याभन्दा बढी अर्थपूर्ण छ।
अङ्क फलादेशको एक इनपुट हो, फलादेश होइन। निर्णयमा कुण्डली, दशा र D9 पर्छन्।

आठ कूट के हुन्

कूट	अङ्क	के तुलना गर्छ
वर्ण	१	चन्द्र राशिबाट निस्केको व्यापक स्वभाव-वर्ग
वश्य	२	दुई चन्द्र राशिबीचको सापेक्ष प्रभुत्व
तारा	३	दुई चन्द्र नक्षत्रबीचको गणित दूरी — पारस्परिक कल्याणका लागि
योनि	४	प्रत्येक चन्द्र नक्षत्रको पशु-प्रतीक — शारीरिक अनुकूलताका लागि
ग्रह मैत्री	५	दुई चन्द्र राशिका स्वामीबीचको मैत्री — मानसिक सामञ्जस्य
गण	६	चन्द्र नक्षत्रको देव / मनुष्य / राक्षस वर्ग — प्रवृत्ति
भकूट	७	दुई चन्द्र राशिको स्थान-सम्बन्ध — समृद्धि र गृहस्थीका लागि
नाडी	८	आदि / मध्य / अन्त्य वर्ग — परम्परामा सन्तान र स्वास्थ्यका लागि

सूचीमा के छैन ध्यान दिनुहोस्: लग्न, सप्तम भाव, मङ्गल, D9 कुण्डली, दशा। अष्टकूट चन्द्र-आधारित छनोट हो, र त्यो पहिलो फिल्टरका रूपमा बनेको थियो, पूरै विश्लेषण होइन।

जोडले किन भ्रम पार्न सक्छ

भार असमान भएकाले त्यही जोड धेरै फरक तरिकाले बन्न सक्छ। २० अङ्क पाउने दुई मिलान हेर्नुहोस्:

मिलान A नाडी (८) र भकूट (७) मा पूरा अङ्क पाउँछ र साना कूटमा अङ्क गुमाउँछ। परम्परामा यो बढी सहज मामिला हो।
मिलान B नाडी र भकूटमा शून्य पाउँछ तर बाँकी सबैमा पूरा अङ्क — छ हल्का कूटबाट २१ अङ्क। संख्या समान देखिन्छ; परम्परागत आपत्ति धेरै गम्भीर छ।

यसैले जोड मात्र देखाउने मिलान स्क्रिनले तपाईंको अहित गर्छ, र यसैले मिलान मोड्युल ले कूटअनुसार अङ्क छाप्छ।

भकूट दोष र नाडी दोष

व्यवहारमा यिनै दुई आपत्ति उठ्छन्। भकूट दोष दुई चन्द्र राशिका केही स्थान-सम्बन्धबाट उठ्छ; नाडी दोष दुवै कुण्डली एउटै नाडी वर्गमा परे उठ्छ। शास्त्रीय व्यवहारले दुवैका अपवाद र भङ्ग स्वीकार गर्छ — उदाहरणका लागि केही भकूट संयोग राशि-स्वामी मित्र वा एउटै भए भङ्ग मानिन्छन्। कुनै मामिलामा भङ्ग लागू हुन्छ कि हुन्न, त्यो निर्णय हो, अङ्कगणितको चरण होइन, र सक्षम ज्योतिषीले घोषणा गर्नुअघि पूरै कुण्डली हेर्छ।

अङ्क परम्परागत रूपमा कसरी पढिन्छ

जोड	परम्परागत अर्थ
१८ भन्दा कम	परम्परामा कमजोर; सल्लाहअघि कुण्डली ध्यानपूर्वक हेर्नुहोस्
१८–२४	स्वीकार्य मानिन्छ
२५–३२	राम्रो मानिन्छ
३२ भन्दा माथि	धेरै राम्रो मानिन्छ

यी श्रेणीलाई नियम नभई परम्परा मान्नुहोस्। फरक परम्पराले रेखा फरक तान्छन्, र उनैमध्ये प्रत्येकले संख्यालाई कुण्डली-फलादेशको अधीनमा राख्छ।

३६ गुणभन्दा बाहिर मिलान-फलादेशमा के पर्नुपर्छ

1दुवै D1 कुण्डली — लग्न, सप्तम भाव र त्यसको स्वामी, तथा शुक्र-गुरुको अवस्था।
2दुवै D9 (नवमांश) कुण्डली — विवाहका लागि परम्परागत वर्ग। हेर्नुहोस् वर्ग कुण्डली।
3दुवै दशा समयरेखा — कुनै एकको कठिन कालमा अन्यथा उचित मिलान समयको प्रश्न हो, अनुकूलताको होइन। हेर्नुहोस् विंशोत्तरी दशा।
4मङ्गल / कुज विचार, जहाँ पछ्याइएको परम्पराले त्यो प्रयोग गर्छ।
5सेटिङ। भकूट र नाडी दुवै चन्द्रमाको नक्षत्र र राशिमा निर्भर छन्, जो अयनांशसँगै सर्छन्। लाहिरीमा आँकिएको र रमनमा आँकिएको मिलान साँच्चै फरक हुन सक्छ — त्यसैले एक परिवारका कुण्डलीमा सेटिङ स्थिर राख्नुहोस्। हेर्नुहोस् अयनांश के हो।

ज्योतिष सारथिमा

कुण्डली मिलान मोड्युल ले कूटअनुसार विवरण, दुवै लग्न तथा नवमांश कुण्डली, दुवै दशा प्रणाली र संयुक्त फलादेश एउटै दृश्यमा देखाउँछ — त्यसैले फलादेश संख्यामा मात्र नभई कुण्डलीमा गर्न सकिन्छ।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

विवाहका लागि कति गुण चाहिन्छ?

परम्परागत रूपमा ३६ मध्ये १८ वा बढी स्वीकार्य मानिन्छ। तर संरचना जोडभन्दा बढी अर्थपूर्ण छ: नाडी (८ अङ्क) र भकूट (७ अङ्क) ३६ मध्ये १५ छन्, त्यसैले मिलान २० पुगेर पनि परम्परामा सबैभन्दा गह्रौं दुई आपत्तिमा असफल हुन सक्छ।

भकूट दोष के हो?

त्यो दुई कुण्डलीका चन्द्र राशिका केही स्थान-सम्बन्धबाट उठ्छ, र परम्परामा समृद्धि तथा गृहस्थीसम्बन्धी आपत्तिका रूपमा पढिन्छ। शास्त्रीय व्यवहारले केही संयोगमा भङ्ग स्वीकार गर्छ, जो अङ्कगणितीय नियम नभई पूरै कुण्डलीमा गरिएको निर्णय हो।

अष्टकूट चन्द्रमामा मात्र आधारित छ?

लगभग पूर्णतः — आठै कूट प्रत्येक कुण्डलीमा चन्द्रमाको नक्षत्र र राशिबाट निस्कन्छन्। यसैले त्यो पूर्ण अनुकूलता विश्लेषण नभई पहिलो फिल्टर हो, र यसैले D1, D9 तथा दशा पढ्न आवश्यक रहन्छ।

अयनांशले गुण अङ्कमा असर गर्छ?

गर्छ। नाडी, भकूट, गण, योनि र तारा सबै चन्द्रमाको नक्षत्र वा राशिमा निर्भर छन्, र अयनांशले चन्द्रमाको गणित देशान्तर सार्छ। दुवै कुण्डली एउटै सेटिङमा आँक्नुहोस् र कुन प्रयोग गरियो दर्ता गर्नुहोस्।

एपमा

कुण्डली मिलान (गुण मिलान)